09-02-13

Chili: Piñera kiest voor schone schijn en harde hand

Het opgelaaide conflict tussen de Chileense overheid en de inheemse Mapuches komt voor de regering Piñera op een ongunstig moment. Net nu de ogen door de Europa – Latijns Amerika en Caraïben Top (CELAC-EU) op Chili zijn gericht, brengen de Mapuches hun eisen weer duidelijk naar voren en vinden protestacties plaats. De regering Piñera neemt het voorstel voor een dialoog met de Mapuche-leiders aan, maar gaat niet in op de dieperliggende oorzaken van het conflict, zoals het gebrek aan autonomie en het grootschalige landverlies van het inheemse volk.

 

Militarisering

 

De directe aanleiding van het opgelaaide conflict is een aantal brandstichtingen in de zuidelijke regio Auracania, waarbij begin januari de grootgrondbezitter Werner Luchsinger en zijn vrouw in hun huis in

Vilcún om het leven kwamen. Omdat de politie op de plek van de brand pamfletten vond die verwezen naar de vijf jaar geleden vermoorde Mapuche-studentenleider Matías Catrileo Quezada, ging men uit van een politieke aanslag door Mapuche-activisten. Achteraf bevestigde Piñera echter dat de aanslag gepleegd is door een groep die niets met de Mapuches te maken heeft.

 

Desondanks reageerde de regering met een serie militaire maatregelen in de regio gebaseerd op de antiterrorismewetgeving uit de tijd van de dictatuur. Naast een toename van het aantal politiekrachten in Auracania riep ze, in de gebieden die ‘het meest getroffen zijn door de misdaden’, een ‘veiligheidszone’ in het leven waar permanente verkeers- en identiteitscontrole plaatsvindt. Ook is het leger betrokken bij het

inwinning van informatie voor de nationale inlichtingendienst, opdat ‘de strijd tegen terrorisme en geweld’ effectiever zou zijn.

 

Critici spreken van een ‘militarisering van Auracania’ en geven aan dat deze maatregelen dezelfde zijn als waarmee in tijden van de dictatuur de oppositie onderdrukt werd.Bovendien zou de militaire aanwezigheid de spanningen alleen maar doen toenemen. Mapuches en mensenrechtenactivisten reageerden op de maatregelen met een massale protestactie in Santiago.

 

Schone schijn

 

Omdat de situatie uit de hand dreigde te lopen organiseerden Mapuche-leiders op 16 januari een Mapuche Top in Temuco, met als doel het urgent starten van een politieke dialoog met de overheid. Mapuche-leiders met Aucan Huilcaman als initiatiefnemer kwamen een politieke agenda overeen, en bespraken deze met vertegenwoordigers van diverse sociale organisaties en politieke partijen. President Piñera was

persoonlijk uitgenodigd maar kwam niet. Hij stuurde, na enige publieke druk, wel twee vertegenwoordigers als ‘waarnemers’.

 

Volgens Rafael Railaf van Mapuche Stichting Folil in Nederland tekent dit de recente houding van de Chileense president. “Piñera is zich bewust van de lobby die in Europa plaatsvindt tegen de schendingen ten aanzien van de Mapuches in Chili. Dit heeft hij persoonlijk ervaren toen hij in november 2012 in het Europese parlement was. Er waren toen veel vragen over de Mapuche-kwestie, voornamelijk van Europarlementarier Ana Miranda. Met de CELAC-top in aantocht wilde hij een goede indruk maken

en dat is de reden dat hij de uitnodiging tot dialoog aannam, terwijl hij niet werkelijk geïnteresseerd is. De waarnemers waren aanwezig, maar hadden geen enkel nut. Het is de strategie van schone schijn.” Volgens

de Mapuches in Chili is de overheid bang om concessies te doen die later verkeerd voor hen uitpakken.

 

Voorouderlijk grondgebied

 

De oorsprong van het conflict met de Mapuches ligt in hun decennialange strijd om de teruggave van hun voorouderlijk grondgebied. Zij raakten hun grond grotendeels kwijt toen de Chileense staat dit meer dan een eeuw geleden verdeelde onder Europese kolonisten en grootgrondbezitters. Tijdens de landhervorming onder de regering Allende kregen de Mapuches 700.000 hectare grond hiervan terug, maar die toekenning werd door dictator Pinochet weer teniet gedaan. Mapuche leiders eisen nu ten

minste de 700.000 hectare grond terug.

 

Een groot deel van hun oorspronkelijke leefgebied is nu in handen van grootgrondbezitters en multinationale bedrijven die er megaprojecten uitvoeren zonder de inheemse bevolking bij de besluitvorming te betrekken. De projecten leiden vaak tot conflicten omdat ze schade toebrengen aan het milieu en de inheemse cultuur. Volgens ILO Conventie 169, die Chili in 2007 ratificeerde, hebben inheemse volken het recht op landbezit, zelfbeschikking en inspraak in beslissingen die hen aangaan.

Een andere belangrijke eis van de Mapuches is daarom de daadwerkelijke implementatie van de ILO Conventie 169.

 

Nationale verzoening

 

Op de Mapuche Top van 16 januari hebben Mapuche-leiders een belangrijke stap gezet in de richting van een dialoog rondom historische eisen. Sinds lange tijd in de soms verdeelde inheemse beweging is er één agenda opgesteld met de belangrijkste eisen, waaronder grondwettelijke erkenning van collectieve en politieke rechten en concrete stappen om autonomie van Mapuches vorm te geven. Railaf: “Het woord autonomie bracht een schok teweeg in Chili. Piñera wil niet de indruk wekken dat zijn land verdeeld zou zijn.”

 

Ook de uitspraak van president Piñera op 21 januari waarin hij aangaf met ‘extreme urgentie’ het debat over de grondwettelijke erkenning van de inheemse volken te willen hervatten, is volgens Railaf strategisch. “Hij gaat niet inhoudelijk op de eisen van de Mapuche in. Wel heeft hij aangegeven dat autonomie een onbespreekbaar thema is. ‘We zijn allemaal Chilenen’ zei hij. Daarmee negeer je de eis van zo’n 1,5 miljoen mensen, die zich benadeeld en onrechtvaardig behandeld voelen.”

 

Railaf is niet de enige met die mening. Domingo Namancura, voormalig directeur van de Nationale Vereniging voor Inheemse Ontwikkeling in Chili, beschouwt de Mapuche Top als een gemiste kans voor de Chileense staat en samenleving om de basis te leggen voor een nationale verzoening. Hij twijfelt sterk of deze regering de politieke wil heeft om de voorstellen daadwerkelijk vorm te geven. “De Chileense overheid voert al twintig jaar repressief beleid ten opzichte van de Mapuches, en zal dit niet ineens veranderen.”

 

Video van het debat met Sebastián Piñera in het Europese Parlement, Nov 15, 2012:

http://www.youtube.com/watch?v=CXhsRMlQiZA
source : Mapuche Foundation | FOLIL

14:35 Gepost door Martina Roels | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.