11-07-17

Mapuche Chili willen meer dan excuses voor historisch onrecht

Chileens president Michelle Bachelet heeft het inheemse  volk der Mapuche namens de Chileense staat haar excuses aangeboden voor het historische onrecht dat tegen hen werd begaan. Een ongewoon en goed gebaar, vinden de Mapuche, maar op zich volstaat het voor hen niet. Bij deze woorden horen daden. 

Sociaal-democratisch president Michelle Bachelet bood op 23 juni 2017 het volk der Mapuche haar excuses aan voor de historische “fouten en gruweldaden” van de Chileense staat. Tegelijk lanceerde ze een ontwikkelingsplan voor Araucanía, de smalle kuststrook tussen het Andesgebergte en de Stille Oceaan, waar de meeste Mapuche wonen. 

“In 1860 viel de Chileense staat het gebied der Mapuche binnen, wat met een historisch foute benaming als de 'Pacificatie van Araucanía' wordt aangeduid”, zegt Adolfo Millabur, burgemeester van het stadje Tirúa, het centrum van het gebied. “Dat een Chileense president nu haar excuses aanbiedt en erkent dat er fouten zijn gemaakt en vooral gruweldaden zijn begaan, is belangrijk.”

De Pacificatie van Araucanía kwam neer op een bikkelharde militaire campagne. Die eindigde in 1881 met een nederlaag voor de inheemse bevolking, duizenden doden en een verkleining van het grondgebied van 10 miljoen naar amper een half miljoen hectare. 

Deze erkenning van de historische verantwoordelijkheid en de excuses volstaan niet. De Mapuche eisen ook “concrete maatregelen om de schade te herstellen”, zegt Millabur. “Een demilitarisering van de zone zou al een goed gebaar zijn.” De Vereniging van Gemeenten met Mapuche-burgemeesters erkende in een communiqué dat de excuses van Bachelet “op een verbetering van de verhouding tussen het Mapuche-volk en de staat wijzen.” 

Tegelijk eist ze dat de president de daad bij het woord voegt. Zo moeten er een nieuwe dialoog komen en moet de antiterreurwet worden ingetrokken. “Het is zeker waardevol dat het staatshoofd vergiffenis vraagt, maar dat volstaat niet als dat niet vergezeld wordt door een billijke compensatie”, zegt priester Carlos Bresciani, die in Tirúa een jezuïetencongregatie leidt. 

Terreurwet van Augusto Pinochet

Mapuche-indianen die ervan verdacht worden bij sociale protesten vrachtwagens in brand te hebben gestoken, worden vervolgd volgens de bepalingen antiterreurwet die nog door de militaire dictatuur van Augusto Pinochet werd ingevoerd. Verdachten mogen volgens deze wet gedurende langere tijd zonder proces in de cel blijven, getuigen mogen met bedekt gelaat voor de rechter verschijnen, en de opgelegde straffen zijn aanzienlijk zwaarder. 

De Mapuche eisen ook dat er een einde komt aan het voortdurende politiegeweld. Het laatste incident deed zich voor op 14 juni 2017 in Temucuicui, toen de militaire politie daar traangas inzette tegen de leerlingen van een plaatselijke school. De advocaten van het Nationaal Instituut voor Mensenrechten, een overheidsinstantie, hebben op 27 juni bij de rechter een beschermende maatregel geëist voor de school. 

Volgens de laatste volkstelling van 2012 noemt 11 procent van de 17,7 miljoen Chilenen zich inheems. Van deze 1,9 miljoen inheemse Chilenen behoort 84 procent tot het volk der Mapuche. Pater Bresciani ziet een dialoog mogelijk “als men over politieke thema’s zoals zelfbeschikking en zelfbestuur wil praten en als men hierover met alle strekkingen een dialoog wil aangaan, ook met de meest radicale.” 

De priester alludeert op de schaarse deelname van Mapuche-leiders aan de Presidentiële Adviescommissie van Araucanía. Die commissie, die in januari 2015 was aangesteld, rondde in januari 2017 zijn opdracht af, met een reeks voorstellen, waaronder een eis tot het vragen van vergiffenis. In het Ontwikkelingsplan voor Araucanía van president Bachelet is echter nergens sprake van het recht op zelfbeschikking en zelfbestuur, zegt Bresciani. Nochtans heeft Chili Conventie 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) ondertekend, waarin deze rechten voor inheemse volkeren worden erkend. 

Controle over eigen grond en water

Historicus Jorge Pinto van de universiteit La Frontera ('de grens') in Araucanía maakte deel uit van deze adviescommissie. Hij noemt het ontwikkelingsplan “solide” en ziet de excuses van Bachelet als een eerste gebaar dat de dialoog moet herstellen. Eerst moet echter de repressie verminderen, zegt hij, “want repressie brengt meer geweld met zich mee.”

Hij roept op tot een dialoog “met de verschillende actoren in de regio die tot nog toe niet bij de dialoog werden betrokken.” Zelfbestuur wordt belangrijk, zegt Pinto. “Grond en water zullen niet volstaan. Onze inheemse volkeren zullen ook controle moeten krijgen over hun grond en autonomie om die grondstoffen zelf te beheren.”

 

Bron : IPS – Orlando Milesi

10:56 Gepost door Martina Roels | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.